De energietransitie zorgt voor verandering van ons energiegebruik, de energie-infrastructuur, maar ook het opwekken van energie. De meest bekende manieren om energie duurzaam op te weken zijn nu zonne- en windenergie voor elektriciteit en biomassa, geothermie en restwarmte voor warmte.

Het omschakelen naar duurzame energiebronnen luidt ook het tijdperk in van meer decentrale en lokale energieopwekking. En dat is na decennialang centrale opwek te hebben gehad een nieuw fenomeen. Gemeenten hebben vaak geen beleid hoe hiermee om te gaan en het is niet helder wat nu wel of niet kan en mag. Ontwikkelaars van zonne- en windparken rammelen aan de poort en willen van start, bewoners verenigen zich en willen duurzame meters maken. Gelijktijdig is de maatschappelijke weerstand tegen parken enorm. Niemand is tegen duurzame energie maar zodra het in zijn of haar achtertuin komt opeens wel.

Waar, hoe en wat in een uitnodigingskader
Het is tijd om te werken aan beleid dat zorgt voor het mogelijk maken van de nodige decentrale grootschalige opwek van duurzame energie en dat alle betrokkenen weten waar ze aan toe zijn (en dus snappen waarom er op welke plek duurzame energie opgewekt gaat worden). Ons antwoord hierop: Ontwikkel als gemeente een uitnodigingskader voor grootschalige opwekking van duurzame energie. Wij geloven dat de realisatie van een zonne- en windpark juist kan bijdragen aan bestaande lokale maatschappelijke opgaven. In Apeldoorn hebben wij een zonnepark ontwikkeld waarin bewoners financieel participeren, er sprake is van driedubbel ruimtegebruik met hoogspanningsmasten, schapen die kunnen grazen en duurzame energie opwekking. Ook laat het zien dat zonneparken prima op plekken passen dichtbij de stad.

Het uitnodigingskader is een overzichtelijk en concreet middel dat geschikte locaties en de maatschappelijke kwaliteiten ervan in beeld brengt, maar wat ook heldere richtlijnen bevat voor ontwikkelaars van bijvoorbeeld wind- en zonneparken. Het geeft aan de ene kant een signaal af aan de markt dat de gemeente met de grootschalige opwek van duurzame energie aan de slag wil en zorgt aan de andere kant dat het proces voor goede maatschappelijke en ruimtelijke inpassing geborgd wordt.

Kans voor gemeenten
Bij Over Morgen zien we de opwek van grootschalige energie als een kans voor gemeenten om ook andere ontwikkelingen te stimuleren. Denk aan de ontwikkeling van natuur of recreatieve functies. Ook kunnen opbrengsten terugvloeien in een gebiedsfonds zodat de exploitatie deels ten goede komt van de omgeving. Het uitnodigingskader vormt daarvoor een goede basis.

Tot slot en niet onbelangrijk, het uitnodigingskader gaat helpen om duurzame ambities realiteit te maken. De vrijblijvendheid van de transitie naar decentrale duurzame energie opwekking gaat de komende jaren verdwijnen. Gemeenten die een goed uitnodigingskader hebben zitten stevig aan het stuur om op de beste wijze deze transitie vorm te geven.

Werelden verbinden en flexibel blijven
Doordat wij weten hoe de markt werkt en we de taal spreken van alle betrokkenen, kunnen we hen bij elkaar brengen en verbindingen leggen. Wat voor ons tijdens het hele proces essentieel is, is een flexibele insteek. De markt is constant in verandering, waardoor we steeds kritisch moeten blijven kijken of de huidige processen nog wel volstaan. Als dat niet zo is, zoeken we uit wat er nodig is om tot de gewenste ontwikkeling te leiden en passen we het proces aan.

Wil je meer weten over het uitnodigingskader of wil je in jouw gemeente ook aan de slag met grootschalige opwekking? Neem dan contact op met Astrid Benders.